Bó tay với nguồn gốc trái cây ngoại

Cuối năm, từ khắp các cửa khẩu, trái cây ngoại lại ồ ạt tràn vào thị trường Việt Nam (VN), trong đó chủ yếu là trái cây của Trung Quốc (TQ) nhập qua Lạng Sơn và Lào Cai.

Từ tháng 7-2008, giữa VN và TQ đã thực hiện chính sách kiểm soát lẫn nhau về nguồn gốc trái cây nhập khẩu, nhưng cho tới nay, trái cây TQ vẫn đang bày bán tràn lan trên thị trường mà không hề có nhãn mác, nguồn gốc rõ ràng.

Tràn lan trái cây ngoại

Theo Ban quản lý cửa khẩu Tân Thanh (Lạng Sơn), hiện nay các loại trái cây TQ ồ ạt tràn vào nội địa. Ước tính, mỗi ngày có hàng chục tấn trái cây được làm thủ tục nhập khẩu. Riêng ở cửa khẩu Lào Cai, trung bình mỗi ngày có tới 400 tấn rau củ quả các loại nhập khẩu, trong đó khoảng 40% là trái cây, gồm rất nhiều loại như hồng, xoài, lê, táo, cam, quýt, ổi… nhập vào nội địa. Mỗi đêm, hàng trăm xe tải lớn nhỏ hối hả chở trái cây từ Tân Thanh về chợ đầu mối Long Biên (Hà Nội).

Quýt của Trung Quốc sau khi nhập về Việt Nam được các chủ hàng bóc bỏ nhãn mác, xuất xứ để chở về xuôi tiêu thụ

Còn từ cửa khẩu Lào Cai, phần lớn trái cây được chở về làng Thổ Tang (Vĩnh Tường-Vĩnh Phúc) và một phần về Long Biên. Sau đó, từ chợ Long Biên và làng Thổ Tang, trái cây được đánh thẳng theo các xe tải, đi sâu vào tận miền Trung, miền Nam. Bởi thế, hầu như khắp cả nước, ở đâu cũng tràn ngập trái cây TQ.

Chị Vũ Thị Hằng, một tư thương buôn trái cây ở chợ Long Biên, cho biết cuối năm các loại trái cây TQ về nhiều là cam, quýt, táo, lê và nho. Theo Trung tâm Thông tin nông nghiệp phát triển nông thôn, hiện nay lượng trái cây đổ về các chợ đầu mối tăng liên tục. Trong 27 loại trái cây TQ nhập vào VN thì 4 loại cam, quýt, táo, lê có kim ngạch chiếm tới 85,7%.

Lập lờ nguồn gốc

Tại hầu như các chợ, trái cây TQ bày bán tràn ngập nhưng không ghi rõ nơi trồng, nước nhập khẩu. Khi được hỏi, hầu như người bán hàng thường né tránh hoặc thậm chí họ cũng không biết rõ trái cây được nhập ở đâu, vì chỉ là “mắt xích” cuối của hệ thống tiêu thụ. Nhiều tư thương còn cố tình lập lờ rằng đây là cam, quýt Hà Giang, Hà Tĩnh, nho Mỹ, xoài miền Nam…

Để hiểu rõ hơn, chúng tôi đã lên cửa khẩu Tân Thanh (Lạng Sơn) và Lào Cai. Bà Nguyễn Thị Hà, Trạm trưởng Trạm Kiểm dịch thực vật Tân Thanh cho biết, thực tế không phải là các tư thương TQ không chịu thực hiện quy định truy xuất nguồn gốc trái cây mà do các tư thương của chúng ta đã cố tình “cắt” bỏ xuất xứ TQ đối với các lô trái cây nhập khẩu.

Thậm chí, đưa về đến chợ Long Biên, trái cây TQ vẫn còn nguyên bao bì, mẫu mã chữ TQ. Nhưng sau đó, tất cả đều bị lột bỏ, trái cây TQ không còn nguồn gốc rõ ràng, được trà trộn hoặc biến thành trái cây nội. Đơn giản vì nếu để rõ nguồn gốc là trái cây TQ nhập khẩu thì lại không có khách mua.

Ông Phùng Hữu Hào, Phó cục trưởng Cục Quản lý chất lượng nông lâm thủy sản (Bộ NN-PTNT) khẳng định, tại các cửa khẩu, doanh nghiệp TQ thực hiện khá nghiêm việc chứng nhận nguồn gốc trái cây xuất vào VN nhưng sau đó chúng ta lại không thể kiểm soát được. Bởi vậy, sẽ rất khó khăn cho việc truy xuất nguồn gốc khi xảy ra các sự cố như phát hiện có dư lượng hóa chất, thuốc bảo vệ thực vật trong trái cây ngoại nhập.

Theo PHÚC HẬU (SGGP)