Hơn 120 năm kể từ quả 11 m đầu tiên trong trận đấu giữa Wolverhampton Wanderers và Accrington Stanley, chấm 11 m và những quả luân lưu ngày càng được nghiên cứu và giải mã nhiều hơn.
Cuộc chiến về mặt sinh học và tâm lý
Đá luân lưu được những nhà khoa học xem là cuộc chiến về mặt sinh học và tâm lý giữa người thực hiện và thủ môn. Theo nghiên cứu của các giáo sư Trường ĐH John Moores (Liverpool, Anh) thì một quả luân lưu (hoặc cú sút 11 m) hoàn hảo là cú sút đưa bóng đi cao, chính xác vào góc cầu môn và phải đạt tốc độ 90-104 km/giờ. Với số liệu trên, cú sút của Nani trong trận Bồ Đào Nha - Tây Ban Nha được xem là quả luân lưu hoàn hảo.
Nghiên cứu này chỉ ra rằng cầu thủ di chuyển nhanh khi đá luân lưu (dưới 3 giây sau khi trọng tài nổi còi) sẽ giúp người thực hiện tạo nên yếu tố bất ngờ. Việc chờ thủ môn di chuyển trong khi đá luân lưu cũng làm tăng cơ hội thành công. Tuy nhiên, nếu chần chừ quá 0,41 phần ngàn giây, cơ hội ghi bàn sẽ bị giảm đi một nửa.

Nani với cú sút luân lưu được xem là hoàn hảo (ảnh trên) và Alonso với quả luân lưu bị thủ môn “bắt bài”. Ảnh: GETTY IMAGES
Với bước chạy đà 4-6 bước sẽ tiếp cận quả bóng tốt nhất và hiệu suất cao nhất. Ngược lại với cự ly chạy đà quá 10 m, xác suất thành công của người thực hiện sẽ rất thấp.
Qua thống kê trên, quả luân lưu của Alves (Bồ Đào Nha) bất thành cũng được xem là một quả luân lưu vừa chậm (thời gian) vừa lấy đà xa.
Từ loạt sút thứ hai, phần lớn có khuynh hướng tập trung vào giữa cầu môn
Nghiên cứu khác của Trường ĐH Exeter của Anh với thí nghiệm: Yêu cầu các thành viên đội bóng của trường đeo một chiếc kính đặc biệt, có ghi lại những chuyển động của mắt trong khi thực hiện các loạt đá luân lưu. Loạt đầu tiên, các cầu thủ thường hướng mắt và thực hiện về hai góc. Nhưng từ loạt thứ hai trở đi với tính chất căng thẳng hơn thì các số liệu dựa trên chiếc kính đặc biệt cho thấy người thực hiện có xu hướng tập trung vào giữa cầu môn và dễ bị cản phá hơn. Kết quả là xác suất thành công từ loạt sút thứ hai thấp hơn.
Màu áo càng đậm, xác xuất thành công của thủ môn càng cao
Các nhà khoa học Trường ĐH Chichester (Anh) đã thực hiện nghiên cứu thống kê liên quan đến màu áo thủ môn. Nghiên cứu này từ việc yêu cầu 40 cầu thủ thực hiện mỗi người 12 quả luân lưu trong vòng một tuần khi trước khung thành là một thủ môn duy nhất nhưng mỗi lần thì thủ môn thay đổi màu trang phục. Kết quả khi thủ môn mặc áo đỏ, xác suất sút thành công là 54%; với màu vàng là 69%; màu xanh dương là 72%; xanh lá cây là 75%. Và đã có kết luận màu đỏ khiến người ta liên tưởng tới sự nguy hiểm, sự thống trị hay giận dữ và vào thời điểm căng thẳng như đá luân lưu thì người thực hiện bị phân tâm nhiều nhất nên khả năng đá hỏng cao nhất.
Điều này đã được chính thủ môn Petr Cech (Czech) xác nhận và đó là nguyên nhân anh rất hay mặc áo cam để “hù dọa” đối phương.
|
Thủ môn “bắt bài” người sút
Thử nghiệm từ các nhà khoa học chỉ ra cho các thủ môn việc nhìn vào hông của người sút trong quá trình chạy đà, có thể đoán được vị trí mà cầu thủ này sẽ sút bóng.
Các nhà nghiên cứu còn chỉ ra rằng thủ môn di chuyển cách xa trung tâm khung thành 6-10 cm thì người đá luân lưu sẽ có xu hướng sút vào nơi có nhiều khoảng trống. Đây cũng là chiêu để nhiều thủ môn “bắt bài”.
Trận Bồ Đào Nha - Tây Ban Nha, hai cú sút bị bắt bài của Alonso và Moutinho cũng ứng trong trường hợp này và làm tăng thêm phần nghiên cứu mà các thủ môn giờ vận dụng nhiều vào khoa học.
Lịch sử sút luân lưu của Tây Ban Nha và Bồ Đào Nha
● Từ trước đến nay Tây Ban Nha đã thắng ba lần trên chấm luân lưu (World Cup 2002 thắng Ireland 3-2, Euro 2008 thắng Ý 4-2, Euro 2012 thắng Bồ Đào Nha 4-2) và thua hai lần (Euro 1996 thua Anh 2-4, World Cup 2002 thua Hàn Quốc 3-5).
● Với Bồ Đào Nha đã có hai thắng (Euro 2004 thắng Anh 6-5, World Cup 2006 thắng Anh 3-1) và bại một (Euro 2012 thua Tây Ban Nha 2-4).
SBV |
ĐỨC TRƯỜNG theo AFP