Mọi chuyện bắt đầu từ vụ kiện tranh chấp hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất giữa nguyên đơn là ông VL và bị đơn là bà KL... Sau khi nghiên cứu, hiện VKSND tỉnh Đắk Lắk đang chuẩn bị hồ sơ yêu cầu kháng nghị tái thẩm đối với vụ án.
Mua bán không thành
Theo đơn khởi kiện của ông VL, năm 2005, ông mua lại của bà KL một lô đất với giá 20 triệu đồng. Tiền thì bà đã nhận nhưng chờ mãi đến năm 2008, ông vẫn không thấy bà giao đất nên ông khởi kiện yêu cầu bà hoàn tất hợp đồng.
Ngược lại, bà KL bảo vì mối thân tình hàng xóm láng giềng, hai bên quý mến nhau nên trong lúc khó khăn, ông VL nguyên đơn có lần mượn tiền bà. Tuy nhiên, vì không có tiền mặt nên bà quyết định giao giấy tờ đất để ông VL mang đi thế chấp ngân hàng chứ không phải là mua bán...
Năm 2009, khi ra tòa xét xử, các bên đôi co qua lại. Để chứng minh việc chuyển nhượng, ông VL đưa ra hợp đồng có xác nhận của cán bộ địa chính xã, lãnh đạo xã Bình Thuận (thị xã Buôn Hồ). Tại tòa, các nhân chứng trên cũng thừa nhận nguyên đơn trình bày đúng.

Một phiên xét xử dân sự. Ảnh minh họa: HTD
Xử sơ thẩm, TAND thị xã nhận định giao dịch trên có nhân chứng là các cán bộ địa phương xác nhận nên hợp đồng có giá trị pháp lý, cần được pháp luật thừa nhận. Tuy nhiên, lô đất trên bà KL chưa có giấy chứng nhận quyền sử dụng đất nên chưa thể chuyển nhượng cho người khác. Từ đó, tòa tuyên giao dịch giữa hai bên là vô hiệu, lỗi hoàn toàn thuộc về bà KL nên bà phải trả cho ông VL gần 250 triệu đồng là giá trị lô đất (theo thời giá).
Sau đó, xử phúc thẩm, TAND tỉnh Đắk Lắk đã y án sơ thẩm.
Tiếp tục không đồng tình với án phúc thẩm, bà KL làm đơn đề nghị giám đốc thẩm toàn bộ nội dung vụ án. Đồng thời, bà làm đơn tố cáo các nhân chứng là cán bộ địa chính, cán bộ chính quyền xã khai gian dối đối với tình tiết vụ việc gây thiệt hại cho bà.
Tình tiết mới, tái thẩm vụ án
Ngày 10-4, UBND xã Bình Thuận (Buôn Hồ) đã ra hai văn bản trả lời nội dung đơn tố cáo của bà KL.
Cụ thể, văn bản thứ nhất xác định: Hai nhân chứng là cán bộ Mặt trận thôn Bình Hòa 1 và nguyên cán bộ Hội Người cao tuổi thú nhận đã ký vào giấy sang nhượng khi một mình nguyên đơn đến nhà nhờ ký chứ không phải trực tiếp ký lúc chứng kiến hai bên làm giấy sang nhượng như trình bày trước tòa.
Văn bản thứ hai tiếp tục xác định: Những người nguyên cán bộ địa chính xã và nguyên phó chủ tịch UBND xã, phó chủ tịch HĐND xã ký trong giấy sang nhượng đất là không đúng theo quy định của Luật Đất đai năm 2003. Bởi theo Điều 103 Luật Đất đai không được phép sang nhượng đất khi chưa có giấy chứng nhận quyền sử dụng đất...
Cũng từ các văn bản trên, được biết VKSND tỉnh Đắk Lắk đang có kế hoạch gửi văn bản yêu cầu người có thẩm quyền kháng nghị tái thẩm lại các bản án nêu trên. Nguyên do, từ các văn bản trên đã làm xuất hiện tình tiết mới là lời khai của người làm chứng không đúng sự thật, có thể làm thay đổi nội dung bản chất vụ việc...
|
Nhân chứng phải bồi thường thiệt hại
Theo luật, các nhân chứng cung cấp chứng cứ sai sự thật thì có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự... Tuy nhiên, theo quan điểm của tôi, đối với nhân chứng trong vụ án hình sự, lời khai của họ có thể khiến bị can, bị cáo mất tự do. Do đó, nếu phát hiện lời khai họ là gian dối thì cần truy cứu về tội khai báo gian dối. Điều 307 BLHS (Tội khai báo gian dối hoặc cung cấp tài liệu sai sự thật) quy định: “Người giám định, người phiên dịch, người làm chứng nào mà kết luận, dịch, khai gian dối hoặc cung cấp những tài liệu mà mình biết rõ là sai sự thật thì bị phạt cảnh cáo, cải tạo không giam giữ đến một năm hoặc phạt tù từ ba tháng đến một năm”.
Nhưng trong trường hợp này, đây chỉ là tranh chấp dân sự và các nhân chứng cũng đã có tuổi nên cần xem xét xử lý hành chính với họ. Song phải xét đến việc có thiệt hại xảy ra trong việc họ khai báo gian dối hay không. Nếu có cần yêu cầu họ phải bồi thường cho đương sự. Thiệt hại ở đây có thể là chi phí đi lại khi đương sự đi kêu cứu, tổn thất tinh thần, thu nhập bị mất để theo đuổi vụ kiện… Việc bồi thường sẽ được xét nếu bản án vụ trên được tái thẩm lại và đương sự yêu cầu.
TS NGUYỄN VĂN TIẾN, giảng viên Trường ĐH Luật TP.HCM |
PHAN THƯƠNG