TAND TP.HCM vừa tiếp nhận đơn khiếu nại TAND quận 5 không thụ lý việc bà Nguyễn Thị Tới kiện Chi cục Thi hành án (THA) dân sự quận 5 vì cho rằng vụ kiện không thuộc thẩm quyền giải quyết của tòa quận. Thực tế đang có nhiều trường hợp kiện THA với cùng một nội dung, cùng một dạng lỗi, có tòa thì thụ lý giải quyết bình thường nhưng có tòa lại từ chối.

Thụ lý bình thường

Tháng 11-2011,TAND huyện Kiên Lương (Kiên Giang) đã thụ lý vụ ông Q. kiệnyêu cầu Chi cục THA dân sự huyện này hủy bỏ kết quả bán đấu giá và bồi thường thiệt hại vì THA sai.

Nguyên năm 2001, TAND huyện tuyên buộc vợ ông Q. phải trả cho bà H. 50 triệu đồng. Bà H. làm đơn yêu cầu THA. Năm 2005, THA huyện cưỡng chế kê biên căn nhà của vợ chồng ông Q. để đảm bảo THA. Ông Q. đã khiếu nại cho rằng bị xử lý sai vì theo quy định trong trường hợp kê biên tài sản chung thì tài sản đã kê biên phải được định giá theo thỏa thuận giữa người được THA, người phải THA và chủ sở hữu chung. Nhưng THA huyện đã không thông báo cho ông Q. biết về việc tài sản của ông bị kê biên. Thậm chí sau khi lập biên bản kê biên 1 tiếng đồng hồ thì chấp hành viên định giá tài sản luôn mà không cần ông có mặt. Chưa hết, căn nhà bị kê biên chỉ rộng 4,2 m, dài 22 m nhưng THA huyện đã bán luôn cả phần diện tích đất quanh ngôi nhà. Trước khi ông Q. khởi kiện thì VKSND tỉnh Kiên Giang cũng đã kháng nghị yêu cầu THA huyện hủy bỏ quyết định cưỡng chế kê biên và việc bán đấu giá tài sản nêu trên để giải quyết lại...

Tòa từ chối...

Trở lại vụ việc của bà Tới nêu trên, năm 1999, TAND quận 5 tuyên xử bà phải trả cho bà S. hơn 110 triệu đồng trong vòng bốn tháng. Năm 2002, THA quận kê biên bán đấu giá tài sản của bà là một sạp hàng tại chợ An Đông với giá 222 triệu đồng. Theo khiếu nại của bà Tới, sạp hàng trên là sở hữu chung của bà và chồng nhưng quá trình định giá và bán đấu giá THA quận không thông báo cho chồng bà biết để đưa ý kiến và dành quyền ưu tiên mua lại theo quy định. Bản thân bà cũng không được THA cho quyền ưu tiên mua lại tài sản của mình.

Tháng 4-2004, VKSND TP.HCM đã kháng nghị yêu cầu THA quận hủy việc định giá và bán đấu giá tài sản trên vì chấp hành viên thiếu trách nhiệm, vi phạm quy định pháp luật khiến bản án bị kéo dài, thiệt hại quyền lợi của các bên. Tuy nhiên, đầu năm 2005, VKSND TP lại rút lại kháng nghị trên mà không nêu lý do. Tháng 4-2007, VKSND Tối cao gửi công văn cho cơ quan THA nêu ý kiến dù VKSND TP rút kháng nghị nhưng những sai phạm trên không được khắc phục nên đề nghị kiểm tra kết luận vụ việc, sửa chữa sai sót, tổ chức THA lại đúng pháp luật. Tuy nhiên, từ đó đến nay vụ việc vẫn nằm im.

Thấy bị thiệt hại do bị THA sai, tháng 9-2011, bà Tới khởi kiện Chi cục THA quận 5 ra tòa án quận này yêu cầu hủy kết quả bán đấu giá và bồi thường. Tuy nhiên, vừa qua tòa đã trả lại đơn kiện vì vụ việc không thuộc thẩm quyền giải quyết của tòa. Do vậy, bà Tới đã phải khiếu nại như trên...

Thuộc thẩm quyền của tòa

Trao đổi về vấn đề này, TS Nguyễn Văn Tiến (giảng viên Trường ĐH Luật TP.HCM) cho biết khoản 10, 11, Điều 25 BLTTDS quy định rõ: “Tranh chấp liên quan đến tài sản bị cưỡng chế để THA theo quy định của pháp luật về THA dân sự. Tranh chấp về kết quả bán đấu giá tài sản, thanh toán phí tổn đăng ký mua tài sản bán đấu giá theo quy định của pháp luật về THA dân sự”đều thuộc thẩm quyền giải quyết của tòa án. Do đó, các vụ án như trên tòa không được từ chối thụ lý.

Tuy nhiên, cũng phải nhìn nhận hiện vấn đề này chưa có hướng dẫn cụ thể. Do vậy thực tế có tòa cẩn trọng chưa dám xử hoặc trả lại đơn kiện vì lý do thiếu hướng dẫn không biết xử sao. Còn việc tòa trả lại đơn vì không thuộc thẩm quyền giải quyết là không phù hợp.

Một thẩm phán TAND TP.HCM cũng cho rằng những vụ việc trên tòa phải thụ lý và theo ông, hiện đã có cơ sở để quy trách nhiệm nếu cơ quan THA làm sai đó là Luật Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước.

SONG NGUYỄN