Tuy nhiên, nhiều thành viên trong UBTVQH lại không đồng ý với lý do “đẻ” thêm các loại phí sẽ đẩy giá điện tăng cao, ảnh hưởng đến hoạt động sản xuất, kinh doanh của người dân.
Thu phí để… thu hút cán bộ giỏi!
Theo dự thảo luật, ngoài phí điều hành hệ thống điện, phí điều hành giao dịch thị trường điện còn có thêm một loại phí mới là phí điều tiết hoạt động điện lực. “Đây là khoản tiền tổ chức, cá nhân trả cho Nhà nước để bù đắp chi phí cho công tác điều tiết các hoạt động điện lực. Đồng thời, phí điều tiết được thu hằng năm, được xác định trên quy mô phát điện, truyền tải, phân phối điện, kinh doanh mua bán điện năng của đơn vị điện lực” - Bộ trưởng Bộ Công Thương Vũ Huy Hoàng nêu rõ.
Ông Hoàng lý giải thêm, hoạt động điều tiết điện lực có đặc thù sâu sắc, là nghề nặng nhọc, chế độ chính sách, tiền lương còn thấp nên khó thu hút được cán bộ giỏi. Vì thế, Chính phủ muốn có cách thu để phục vụ cho hoạt động điều tiết điện lực, nhất là sau này cơ quan trên có thể sẽ hoạt động độc lập.
Theo bản thuyết minh chi tiết về nội dung dự thảo luật, ngoài hoạt động mang tính quản lý nhà nước, cơ quan điều tiết điện lực còn phải thực hiện nhiều hoạt động mang tính đặc thù như: công bố danh mục các dự án đầu tư nguồn và lưới điện; theo dõi các dự án đầu tư phát triển nguồn điện; giải quyết tranh chấp trong hoạt động điện lực giữa các đơn vị điện lực… Ngoài ra, cơ quan trên còn phải thường xuyên đi kiểm tra, giám sát các đơn vị điện lực trong phạm vi cả nước. Do đó, cơ quan điều tiết điện lực cần phải có nguồn kinh phí để bảo đảm thực hiện các hoạt động điều tiết điện lực.
Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật của Quốc hội Phan Trung Lý phát biểu ý kiến. Ảnh: TTXVN
Bản thuyết minh còn dẫn chứng, hiện nay Cục Tần số vô tuyến điện và Cục Viễn thông (thuộc Bộ Thông tin và Truyền thông) là những cơ quan có hoạt động tương tự như cơ quan điều tiết điện lực cũng đã được phép thu phí sử dụng tần số vô tuyến điện. Do đó, việc thu phí điều tiết điện lực là phù hợp và cũng là để giảm sử dụng ngân sách Nhà nước.
Quản lý không được phép thu phí
Không đồng tình với việc “đẻ” thêm loại phí trên, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật Phan Trung Lý cho rằng theo quy định hiện hành thì phí là khoản tiền mà tổ chức, cá nhân phải trả khi được một số tổ chức, cá nhân khác cung cấp dịch vụ có trong danh mục phí lệ phí. Như vậy, nếu chúng ta thu phí điều tiết phục vụ cho khâu quản lý nhà nước là không phù hợp. Bởi quản lý không phải là hình thức cung cấp dịch vụ.
“Hiện điện lực đã có hai loại phí là phí điều độ vận hành, phí điều hành giao dịch thị trường, giờ “đẻ” thêm một loại phí nữa thì sẽ tạo ra tầng tầng lớp lớp phí. Như thế sẽ khiến cho giá điện tăng lên” - ông Lý lo ngại. Chủ nhiệm Ủy ban Tài chính - Ngân sách Phùng Quốc Hiển cũng chung lo ngại: “Dự thảo quy định tầng tầng lớp lớp về giá, về phí như giá phát điện, giá bán buôn điện, giá dịch vụ... Nhiều tầng về phí rồi nhiều nấc trung gian thế này thì giá điện sẽ bị đẩy lên”.
Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường Phan Xuân Dũng thắc mắc nếu quy định phải đóng phí thì khách hàng sử dụng điện hay các đơn vị hoạt động điện lực phải trả? Và tại sao không quy định chi tiết về phí điều hành điện lực vào trong dự án luật?
Trước các ý kiến trên, ông Hoàng cho rằng trong quá trình thảo luận tại Chính phủ, đa số đều bỏ phiếu thống nhất với quy định về phí điều tiết. Tuy nhiên, vẫn còn những ý kiến băn khoăn vì cho rằng Cục Điều tiết điện lực vẫn là cơ quan quản lý nằm trong Bộ Công Thương thì không được thu phí. “Những vấn đề mà UBTVQH nêu ra là chính xác. Chúng tôi sẽ tiếp thu, tính toán lại” - ông Hoàng nói.
THÀNH VĂN