Nhau thai khô: Bán đầy!
Vào nhà thuốc y học cổ truyền KL trên đường Hải Thượng Lãn Ông (quận 5, TP.HCM), chúng tôi hỏi mua nhau thai khô, còn gọi là tử hà xa. Chủ tiệm cho biết nhau thai khô đang hiếm vì hút hàng. “Mỗi bịch 50 g giá 200.000 đồng, nhập từ Trung Quốc. Hàng không có tại đây, nếu cần tôi gọi điện bảo người mang tới” - chủ tiệm nói.
Theo chủ tiệm, nhau thai khô có tác dụng bồi bổ cơ thể, mỗi ngày nên ăn 2-3 cái, càng ăn nhiều càng tác dụng. “Chưng cách thủy với đường phèn hoặc nấu với xương heo đều được” - bà chủ hướng dẫn.
Đang xếp gọn mớ nguyên liệu làm thuốc Đông y được bày bán cạnh con hẻm trên đường Lương Nhữ Học (quận 5), bà Sáu ngừng tay và tiếc rẻ khi nghe chúng tôi hỏi mua nhau thai khô. “Hàng vừa hết, vài hôm mới có” - bà nói. Bà không giấu giếm khi cho biết nhau thai khô chủ yếu của Trung Quốc, còn của Việt Nam để sử dụng tươi. “Nhau thai tươi tốt hơn nhiều, ngâm với mật ong rừng trị suyễn và tăng cường sinh lý. Tôi có quen một bác sĩ ở Nghệ An thường ngâm nhau thai tươi với mật ong rồi bán. Nếu anh cần, tôi đặt hàng giúp cho” - bà nhanh miệng.
Bà Sáu còn cho biết nhau thai tươi băm nhỏ, chiên với trứng ăn vừa ngon vừa trị suy nhược cơ thể. Nhau thai tươi xắt nhuyễn, sấy khô rồi tán thành bột uống, giúp sản phụ có sữa cho con bú.
Nghe PV nói cần nhau thai tươi, bà Sáu bảo các bệnh viện ở TP.HCM phải quen bác sĩ sản khoa mới lấy ra được. Còn bệnh viện tỉnh thì dễ ẹt, liên hệ hộ lý là có ngay. “Gặp hộ lý anh nói xin, chứ đừng nói mua vì họ ngại. Dù vậy anh cũng phải gửi họ trước ít tiền nước nôi thì mới có. Tôi là mối quen ở các bệnh viện tỉnh, chỉ a lô là có người mang hàng tới ngay” - bà Sáu khoe.
Hà xa đại tạo của Công ty Cổ phần Dược phẩm Trung ương 3 là thuốc có sử dụng tử hà xa (tức nhau thai khô). Ảnh: TRẦN NGỌC
Nhau thai tươi: Cần là có!
8 giờ sáng 27-3, PV có mặt tại BV Đa khoa Đồng Nai, gặp một hộ lý làm ở khoa Sản hỏi xin nhau thai. Người này sốt sắng nhận lời. “Không chỉ anh, nhiều người xin nhau thai tươi về làm thuốc lắm. Anh đưa tôi ba bịch xốp đen, ngồi chờ tí là có” - hộ lý này nói.
Sau khi cầm 50.000 đồng từ tay PV, hộ lý hứa sẽ tìm nhau thai của người mới sinh đẻ lần đầu vì sạch và bổ dưỡng hơn hoặc lấy nhau thai của người đã xét nghiệm máu để tránh nhiễm HIV, viêm gan siêu vi B. Người hộ lý còn cho biết trước đây có một người làm trong bệnh viện này thường mang nhau thai về nấu xi rô rồi bán, người già uống vô thấy khỏe. Giờ đây do lớn tuổi, có khách đặt hàng thì bà ta mới nấu. “Tôi cũng đã uống thử xi rô nấu từ nhau thai rồi, bổ lắm. Trước khi ăn cơm, uống một ly nhỏ luôn thấy ngon miệng” - hộ lý cho biết.
Chưa đầy 1 tiếng sau, người hộ lý đưa PV bịch nhau thai tươi và hứa khi cần thì gọi điện báo trước để bà ta gom “hàng”.
Không chỉ hộ lý, ngay cả nhân viên y tế cũng sẵn sàng cho nhau thai tươi. Tại khoa Sản BV Đa khoa Bình Dương, PV vào một phòng có hơn năm nhân viên y tế đang làm việc. Nghe PV hỏi xin nhau thai để bồi bổ sức khỏe cho người nhà, một nhân viên y tế bảo PV tìm mua hộp xốp và đá lạnh, khi nào có thì gọi. Vài tiếng sau, PV nhận được cuộc gọi, nhắn lấy nhau thai.
Bộ Y tế cho phép sử dụng?
Theo ghi nhận của chúng tôi, hiện Bộ Y tế đang cho phép Công ty Cổ phần Dược phẩm Trung ương 3 (TP Hải Phòng) sử dụng nhau thai khô (tử hà xa) kết hợp dược liệu khác để bào chế thuốc viên có tên gọi Hà xa đại tạo theo số đăng ký: V294-H12-10.
Theo giới thiệu trên bao bì, Hà xa đại tạo có công dụng: Hư lao thương tổn, tinh khô huyết kiệt, thần kinh suy nhược, mệt mỏi, hay quên. Gân cốt yếu mềm, khí lực suy kém. Đặc biệt thích hợp cho người già.
Câu hỏi đặt ra: Việc Bộ Y tế cho phép Công ty Cổ phần Dược phẩm Trung ương 3 sử dụng tử hà xa để bào chế thuốc có vi phạm quy định tại Quy chế Quản lý chất thải y tế hay không?
|
Dễ nhiễm bệnh từ nhau thai
TS Nguyễn Hữu Đức, Trường ĐH Y Dược TP.HCM, cho biết trước đây nhau thai được bào chế thành thuốc nước Filatov có tác dụng bồi bổ sức khỏe. Tuy nhiên, sau này nguyên liệu này không còn được sử dụng để bào chế thuốc.
TS Huỳnh Thị Thu Thủy, Phó Giám đốc BV Từ Dũ (TP.HCM), cho biết thêm virus HIV và viêm gan siêu vi B lây truyền qua máu, mà nhau thai lại có nhiều mạch máu nên là nơi trú ngụ của virus lây nhiễm. Nếu sử dụng nhau thai có virus bệnh, cả người chế biến và người sử dụng dễ có nguy cơ lây nhiễm. “Vi rút HIV và viêm gan B chỉ bất hoạt ở nhiệt độ cao và kéo dài. Trong khi thời gian chế biến món ăn, thức uống từ nhau thai ngắn, nhiệt độ không cao nên virus khó bị tiêu diệt, việc lây nhiễm hoàn toàn có thể xảy ra” - TS Thủy nói.
Cũng theo TS Thủy, nhau thai còn chứa cả virus gây bệnh Rubella. “Nhau thai có tác dụng trị bệnh suyễn, yếu sinh lý, suy nhược cơ thể… chẳng qua là truyền miệng trong dân gian, chứ khoa học không chứng minh” - TS Thủy lưu ý.
Từ phản ánh của Pháp Luật TP.HCM, Phòng Quản lý Y dược học cổ truyền phối hợp Thanh tra Sở Y tế TP.HCM tăng cường giám sát và kiểm tra việc kinh doanh nhau thai khô, nhau thai tươi trên địa bàn TP.HCM và xử lý đúng pháp luật. Sở Y tế TP cũng sẽ chỉ đạo các bệnh viện trực thuộc thực hiện nghiêm quy định quản lý chất thải y tế, không để nhau thai tươi bị tuồn ra ngoài.
BS TRẦN HỮU VINH, Trưởng phòng Quản lý Y dược học cổ truyền (Sở Y tế TP.HCM)
Ông Phan Huy Anh Vũ, Giám đốc BV Đa khoa Đồng Nai và ông Ngô Dũng Nghĩa, Giám đốc BV Đa khoa Bình Dương, cho rằng nhau thai là chất thải y tế nguy hại, phải tiêu hủy. Cả hai BV sẽ xem xét và xử lý cá nhân liên quan.
Điểm d khoản 1 Điều 6 Quy chế quản lý chất thải y tế ban hành theo Quyết định số 43/QĐ-BYT ngày 30-11-2007 của Bộ trưởng Bộ Y tế liệt kê nhau thai thuộc chất thải giải phẫu trong nhóm chất thải lây nhiễm trong các loại chất thải y tế. |
TRẦN NGỌC