Ba năm trước, Thanh tra Chính phủ đã phát hiện số tiền huy động cho quỹ này là 92 tỉ đồng nhưng chỉ chi ra 2,4 tỉ đồng. Dù rằng mục tiêu lập quỹ nói rõ nhằm hỗ trợ người lao động gặp rủi ro, song thực tế khi báo Pháp Luật TP.HCM điều tra năm đó đã thấy hàng trăm lao động thiệt mạng ở Malaysia nhưng quỹ không chi đồng nào. Phó Thủ tướng thường trực Nguyễn Sinh Hùng từng yêu cầu bộ chủ quản kiểm điểm, làm rõ trách nhiệm, xử lý nghiêm đối với các tập thể, cá nhân sai phạm.

Còn tại cuộc giám sát vừa rồi, việc quỹ này chỉ thu mà không chi tiếp tục gây sốc. Đến nay, nguồn thu của quỹ từ doanh nghiệp, người lao động cùng các nguồn khác chuyển sang hiện đã lên tới trên 114 tỉ đồng nhưng mới chỉ chi được trên 5 tỉ đồng. Số tiền 5 tỉ đồng trên bao gồm hỗ trợ trực tiếp cho trên 600 trường hợp lao động gặp rủi ro phải về nước và trên 120 thân nhân của lao động bị chết. Thế nhưng một đối tượng quan trọng của quỹ là những doanh nghiệp và người lao động chịu ảnh hưởng nặng nề từ cuộc khủng hoảng kinh tế năm 2008, 2009 thì... không nhận được sự viện trợ nào!

Đoàn giám sát đã yêu cầu bộ trưởng làm rõ trách nhiệm về việc vận hành quỹ: Tại sao chỉ có thu mà không có chi, Bộ không có cơ chế vận hành hay vận hành không được?

Việc đoàn giám sát của Quốc hội lặp lại yêu cầu của phó thủ tướng cho thấy hóa ra ba năm trước các cá nhân chịu trách nhiệm vận hành quỹ đã không thực hiện chỉ đạo của Chính phủ, hoặc chỉ thực hiện hình thức, chiếu lệ.

Cho nên việc khuyết điểm lặp lại với phương thức cũ cần được đánh giá toàn diện bởi nếu vẫn duy trì thì gánh nặng vẫn dội lên người lao động mà quỹ cứ phình ra. Và thực trạng người xuất khẩu lao động gặp chuyện không may phải tự mình chống đỡ mà không có bất cứ sự hỗ trợ nào sẽ vẫn tiếp tục tái diễn!

PHAN MAI