Khung cảnh hoang tàn đổ nát sau cơn bão và trận lũ dồn dập hồi đầu tháng 11-2009 như vẫn còn nguyên nơi vùng rốn lũ ở huyện Tuy An. Hàng chục nền nhà vẫn trơ trọi bên những đống đổ nát, những mảng tường nứt toác nằm chông chênh trên những hố sâu do lũ dữ tạo ra. Cạnh đó là những túp lều dựng tạm bằng những tấm tôn rách nát, những tấm bạt che tạm ngổn ngang, chênh vênh bên bờ sông Bình Bá.
Tám tháng trong lều tạm
Gia đình ông Võ Văn Huệ (ở thôn Phú Hội, xã An Ninh Tây) gồm bốn người phải sống trong một lều bạt chưa tới 5 m2. Ngôi nhà trước đây giờ chỉ còn duy nhất một mảng tường cũng sắp sập hoàn toàn. Ông kể: “Gia đình tôi đã thay mấy tấm bạt nhưng vẫn chưa có đất cất nhà”. Hàng chục gia đình khác ở xã An Ninh Tây cũng rơi vào cảnh tương tự. Ông Phạm Văn Bình cho biết: “Chúng tôi chưa biết phải làm thế nào. Muốn sửa sang lại chỗ này ở tạm thì không có tiền. Chính quyền bảo chờ bố trí đất ở khu tái định cư nhưng chưa thấy động tĩnh”.
Đó cũng là bức xúc chung của nhiều gia đình đang sống trong những túp lều tạm bợ ở An Ninh Tây. Theo họ, cuối tháng 2-2010, UBND xã yêu cầu các gia đình có nhà bị sập ở địa phương này không được làm lại nhà trên diện tích đất cũ vì khu vực này nằm trong vùng sạt lở của sông Bình Bá. Khi nào bố trí diện tích đất ở tại các khu tái định cư, chính quyền sẽ trao tiền hỗ trợ xây dựng nhà ở. Tuy nhiên, các khu tái định cư vẫn còn nằm trên giấy.
Theo ông Nguyễn Văn Ninh, Chủ tịch UBND xã An Ninh Tây, xã còn 27 hộ có nhà sập 70%-100% do bão lũ vẫn chưa có nơi ở mới. Phần lớn những hộ này trước đây cất nhà trên diện tích đất trái phép nên sau bão lũ không được nhà nước hỗ trợ kinh phí xây dựng lại nhà ở. Nhiều hộ có đất hợp pháp nhưng cũng chưa được hỗ trợ kinh phí do chờ khi nào bố trí đất tái định cư chính quyền mới giao tiền.
Hơn tám tháng qua, gia đình ông Võ Văn Huệ (ở thôn Phú Hội, xã An Ninh Tây) có bốn người phải sống chui nhủi trong một túp lều không quá 5 m2. Ảnh: TL
Ông Ninh thừa nhận: Xã đã quy hoạch ba khu tái định cư để bố trí chỗ ở cho những gia đình chưa có nhà nhưng đến nay các khu tái định cư này vẫn còn nằm trên giấy. Vì sao? Ông Ninh nói: “Do cán bộ địa chính xã đi học nên không có người lo các thủ tục”. Mãi gần đây xã mới lập hồ sơ trình lên các cơ quan chức năng huyện Tuy An để làm thủ tục tiếp tục trình lên UBND tỉnh. Mà theo ông Ninh cũng chưa biết bao giờ mới xong vì các thủ tục này mất khá nhiều thời gian.
“Giữ giùm” tiền của dân
Các hộ dân còn cho biết họ đã bị giữ lại tiền hỗ trợ xây dựng nhà ở do tỉnh cấp.
Giải thích điều này, bà Phạm Thị Thùy Lê, Phó Chủ tịch UBND huyện Tuy An, cho biết sáu xã của huyện này đang giữ tiền hỗ trợ xây dựng nhà ở của 65 hộ dân, trong đó mỗi hộ có nhà bị sập 70%-100% có mức hỗ trợ 20 triệu đồng. Bà Lê khẳng định huyện không chỉ đạo các xã giữ lại tiền của dân. Theo bà Lê, những hộ bị chính quyền giữ lại tiền hỗ trợ xây dựng nhà ở do trước đây xây dựng trên diện tích trái phép, do đó việc giữ tiền của những hộ này là không sai.
Tuy nhiên, theo tìm hiểu của phóng viên, nhiều gia đình ở Tuy An bị chính quyền giữ lại tiền hỗ trợ có đất xây dựng nhà ở hợp pháp, có giấy đỏ hoặc đất là của gia tộc, không tranh chấp. Chẳng hạn, 11/27 hộ ở xã An Ninh Tây chưa được cấp tiền hỗ trợ xây dựng nhà ở có đất ở hợp pháp.
Khi phóng viên đưa ra những trường hợp trên, bà Lê cho rằng các xã giữ lại tiền của những hộ này để sau khi bố trí đến các khu tái định cư sẽ giao tiền hỗ trợ cho họ. Tuy nhiên, thực tế đến nay các khu tái định cư này vẫn còn nằm trên giấy. Mặt khác, trừ xã An Ninh Tây, những địa phương khác ở Tuy An chưa hề có kế hoạch xây dựng các khu tái định cư. Tỉnh Phú Yên cũng chưa hề có quy định nào về không giao tiền hỗ trợ cho dân trong những trường hợp trên. Bà Lê thừa nhận: “Huyện chưa kiểm tra hết nên không biết. Với những trường hợp ấy, UBND các xã đã sai khi giữ lại tiền hỗ trợ. Chúng tôi sẽ cho kiểm tra và yêu cầu giao toàn bộ tiền hỗ trợ cho dân trong tháng 7”.
TẤN LỘC