Mùa hè với tiếng ve rộn rã đã đem đến cảm xúc háo hức cho những ai từng được nghe tiếng ve khi còn trẻ. Áp lực học hành trong mùa hè, đô thị ngột ngạt bê tông hóa, những tiện nghi vật chất choán chỗ của vòm me xanh, cành phượng thắm, liệu có cách nào trả lại tiếng ve cho mùa hè của thế hệ trẻ hiện nay?

Mùa hè không còn tiếng ve

Đô thị hiện nay rất ít không gian thiên nhiên cho trẻ chơi, vận động thể lực, tìm hiểu tự nhiên, học hỏi những kỹ năng tự phục vụ, linh hoạt và sáng tạo để thích nghi. Tiện ích kỹ thuật và xu hướng tiêu dùng vật chất, điện thoại di động, game,… - hơi thở của đời sống đô thị cũng chiếm lĩnh trong đồ chơi và trò chơi của trẻ em. Tính sáng tạo xuất phát từ sự quan sát thích nghi với môi trường tự nhiên rơi rụng dần, thay vào đó là phụ thuộc vào sản phẩm nhân tạo, máy móc. Tiếng ồn của xe cộ, máy móc, sự ngăn cách của bê tông, việc đưa hết phương tiện phục vụ sinh hoạt vào nhà nơi đô thị đã dần đẩy xa tiếng ve trong mùa hè của trẻ.

Mặt khác, việc học trước hoặc ôn lại chương trình chính khóa cũng chiếm nhiều thời gian của trẻ trong mùa hè. Có thể do cha mẹ không có thời gian đưa trẻ đi chơi, sợ khó quản lý trẻ, sợ trẻ không theo kịp chương trình học. Chính các bậc cha mẹ cũng đang chịu nhiều áp lực. Áp lực từ cạnh tranh trong công việc của cha mẹ làm cho cha mẹ không dám dành thời gian chơi hè cùng con. Áp lực từ môi trường xã hội nhiều cạm bẫy làm cho cha mẹ không dám cho con tự mình đi chơi hè. Áp lực sợ con thất bại trong cuộc sống nếu không có bằng cấp… Chính cảm xúc lo âu của người lớn từ điều kiện sống tiêu dùng, cạnh tranh trong đời sống đô thị cũng góp phần kéo trẻ xa thêm tiếng ve.

Cho trẻ đi chơi công viên, gần gũi với thiên nhiên là một trong những môi trường hữu ích trong những ngày hè. Ảnh: HTD

Tạo môi trường và dẫn dắt

Để trẻ em có được một mùa hè đúng nghĩa, để trẻ hồn nhiên cảm nhận tiếng ve ngày hè, cha mẹ có thể giúp trẻ có những hoạt động vui chơi theo từng độ tuổi.

Với trẻ em ở tuổi tiểu học, có thể cho trẻ đi chơi công viên, về quê thăm người thân, hòa mình với đồng quê, tham gia các lớp nghệ thuật, thể thao. Tuổi trung học cơ sở, có thể thêm vào các hoạt động giao tiếp nhiều hơn như sinh hoạt hướng đạo, tham gia hoạt động thể thao, nghệ thuật, các lớp kỹ năng tự phục vụ, thích nghi, một số hình thức công tác xã hội như thăm người già neo đơn, giúp người khuyết tật. Tuổi trung học phổ thông, có thể nâng cao những hình thức ở trung học cơ sở, khuyến khích ý thức tự giác, khả năng sáng tạo của các em.

Hoạt động hè cũng cần gắn với luyện tập thể dục thể thao, điều này giúp các em có thói quen bảo vệ sức khỏe. Nghệ thuật giúp các em tự khám phá năng khiếu của bản thân, có đam mê lành mạnh. Nếu để các em tự tổ chức vui chơi thì cũng cần có sự hướng dẫn của người lớn để tránh nguy hiểm khi đi rừng, đi thác, đi ban đêm…. Có thể gợi ý cho các em tự đặt ra một mục tiêu có kế hoạch trong hè và ghi lại nhật ký trong khi thực hiện kế hoạch đó, ví dụ: sưu tầm 100 con tem, chụp được một bộ ảnh 50 tấm về các loài hoa, giúp được một bạn khuyết tật biết đọc chữ… Các hoạt động càng ít tiện nghi hiện đại càng giúp trẻ trở nên thích nghi, sáng tạo và vượt khó. Nếu sử dụng phương tiện hiện đại thì nhấn mạnh đến ý nghĩa phục vụ cho cộng đồng, cho cuộc sống. Sự hướng dẫn của người lớn trong tìm hiểu văn hóa thông qua những món ăn dân dã, lai lịch con sông, cây cầu, mái đình… là cách đơn giản mà hiệu ích gấp nhiều lần những bài học trong sách vở.

Giúp trẻ “nghe” được tiếng ve ngày hè chính là giúp trẻ chú ý đến tiếng nói cảm xúc bên trong của bản thân, từ đó phát triển đời sống nội tâm thông qua những hoạt động hòa mình vào thiên nhiên, lắng nghe và trân trọng tình cảm của mọi người. Nội tâm khỏe mạnh thì con người yêu cuộc sống nhiều hơn, yêu giá trị của bản thân để có những động lực học tập, phấn đấu có ý nghĩa.

ĐOÀN BẮC VIỆT TRÂN, chuyên viên tư vấn tâm lý tổng đài (08) 1088