Nếu chỉ dựa trên những thông tin hiện nay thì cuộc tranh cãi học sinh học giỏi hay Bộ GD&ĐT “buông” mãi mãi không có câu trả lời. Cả hai phía đều có thể đúng (cũng có nghĩa là cả hai phía đều có thể sai!), bởi theo lý thuyết về kiểm tra, đánh giá giáo dục thì kết quả của một kỳ thi được tạo thành bởi ba yếu tố như sau: năng lực của thí sinh; độ khó của bài thi hoặc cách cho điểm; các yếu tố liên quan đến việc tổ chức kỳ thi.
Điểm thô không nói được gì
Với cách sử dụng điểm thô (điểm tuyệt đối) tại Việt Nam hiện nay thì không có căn cứ để so sánh năng lực của thí sinh năm này với năm trước. Đơn giản là vì thí sinh mỗi năm mỗi khác, đề thi mỗi năm cũng là đề thi mới. Nếu không có căn cứ nào khác (ngoài điểm thi) để chứng minh năng lực của thí sinh có khác biệt giữa các năm thì phải chấp nhận giả định là năng lực của thí sinh giữa các năm không có gì khác biệt. Nói cách khác, nếu năm trước thí sinh có điểm cao nhất là 8/10, còn năm nay thí sinh có điểm cao nhất là 9/10 thì phải xem hai điểm số khác nhau đó là tương đương với nhau (8 điểm của năm trước bằng 9 điểm của năm nay). Điều này cũng đồng nghĩa với việc đề thi dễ hơn hoặc chấm điểm nới tay hơn. Hoàn toàn không thể dùng sự khác biệt về điểm thô để kết luận về năng lực của thí sinh.
Do đề thi vừa sức, hầu hết các thí sinh rất tự tin khi kết thúc kỳ thi THPT vừa qua. Ảnh chụp tại Hội đồng thi trường Lê Hồng Phong, TP.HCM. Ảnh: HTD
Ngoài ra, xét về tính logic thì nếu có những khác biệt trong cách tổ chức thi giữa hai năm, bắt buộc ta phải kết luận là sự thay đổi trong cách tổ chức thi đã tạo ra sự khác biệt về kết quả.
Phải thí nghiệm đối chiếu
Như vậy, cho rằng tỉ lệ tốt nghiệp cao năm nay phản ánh năng lực của thí sinh cao hơn là một kết luận không đủ căn cứ. Nếu Bộ muốn chứng minh năng lực thí sinh đã tăng lên thì phải tổ chức một đợt thử nghiệm, chọn ngẫu nhiên một số thí sinh đã thi xong kỳ thi năm nay, cho các em làm lại đề thi năm ngoái rồi so điểm. Nếu Bộ GD&ĐT không đưa ra được số liệu như vậy thì cho dù thí sinh năm nay có thực sự giỏi hơn năm ngoái, Bộ cũng sẽ đành chịu mang tiếng “đề dễ, tổ chức thi lỏng” như hiện nay! Việc thử nghiệm này chính là một bước trong quy trình ra đề thi và lẽ ra đã phải được thực hiện trước khi thi để đảm bảo rằng đề thi của các năm là tương đương nhau. Nếu Bộ làm việc một cách chuyên nghiệp thì kết quả thử nghiệm này được công bố trước khi thi. Như thế, khi có kết quả sẽ không có tranh cãi.
Những việc như thế này các nước tiên tiến đã làm cả thế kỷ nay rồi. Việt Nam cải cách thi cử mãi hàng chục năm nay rồi, có cả một cục chuyên môn để làm việc này, chuyên gia trong nước cũng không thiếu, vậy mà vẫn lạc hậu!
TS VŨ THỊ PHƯƠNG ANH, Giám đốc Trung tâm Khảo thí Đại học Quốc gia TP.HCM
|
Tỉ lệ đỗ cao là nhờ thiết kế…
Kết quả thật tuyệt, tôi đã nhìn thấy rõ điều đó ngay sau khi kết thúc kỳ thi và tôi rất lo lắng với cách thức tổ chức thi tốt nghiệp THPT năm nay. Lãnh đạo Bộ GD&ĐT chỉ nhìn vào các con số để nói rằng kỳ thi an toàn, nghiêm túc, việc dạy và học tốt hơn... nhưng tôi xin thưa rằng: Nếu tôi muốn có một kết quả tốt nghiệp THPT hơn 90% thì không cần căn cứ vào chất lượng của học sinh mà ngay từ khi kỳ thi chưa tổ chức, tôi đã có thể “thiết kế” được kết quả đó bằng cách: đề thi dễ, coi thi dễ và chấm thi dễ.
PGS VĂN NHƯ CƯƠNG - Hiệu trưởng Trường THPT Lương Thế Vinh, Hà Nội
Môn hóa: Học lực trung bình, yếu cũng làm được
Đây là năm thứ tư áp dụng thi trắc nghiệm một số môn (chấm thi bằng máy), trong đó môn hóa áp dụng ở cả hai kỳ thi tốt nghiệp THPT và kỳ thi ĐH. Lúc bắt đầu thi trắc nghiệm, hầu hết thầy cô còn mơ hồ, lúng túng trong cách hướng dẫn học và ôn thi cho học sinh. Nhưng càng về sau này cách học và thi càng quen thuộc hơn. Đề thi môn hóa năm nay chỉ có sáu câu yêu cầu về tính toán, phần lý thuyết quá đơn giản. Bài toán quy tắc tam xuất cũng nhẹ nhàng, hỏi những câu hỏi dễ. Vì vậy đề thi năm nay khá dễ dàng, chỉ cần học lực trung bình hoặc hơi yếu thôi là có thể làm bài đạt yêu cầu.
Giáo viên LÊ VĂN HỒNG - Chuyên hóa Trường THPT Lê Hồng Phong, TP.HCM
----------------------------------------------------
Chủ trương không ra đề thi quá khó
Tại cuộc họp với báo giới chiều 18-6, Thứ trưởng Bộ GD&ĐT Nguyễn Thị Nghĩa cho rằng thi tốt nghiệp THPT để các học sinh tự đánh giá bản thân sau 12 năm “dùi mài kinh sử”. Vì vậy, Bộ chủ trương không ra đề thi quá khó, đề thi phải bám sát chuẩn kiến thức kỹ năng, nằm trong chương trình lớp 12 là chủ yếu. Học sinh chỉ cần học cố gắng một chút, chăm chỉ một chút là đỗ.
Ngoài ra, sau ba năm thực hiện cuộc vận động “ba không”, các trường đã có chuyển biến tích cực. Các sở ráo riết chỉ đạo các trường phải hoàn thành chương trình ôn tập và bám sát kỹ năng cho học sinh. Những trường chất lượng chưa thực sự tốt đã biết rút kinh nghiệm trong việc ôn thi, tập trung đội ngũ giáo viên có trình độ để luyện ôn thi cho học sinh ngay từ đầu năm học, nhất là các môn cơ bản toán, văn.
Trả lời câu hỏi “Có phải Bộ buông lỏng bằng cách rút bớt số lượng thanh tra ủy quyền tại các hội đồng thi để có được kết quả đẹp không?”. Bà Nghĩa khẳng định: “Bộ không làm chuyện đó. Bởi khi thấy các sở đủ sức chủ động đội ngũ thanh tra thì Bộ phải rút bớt đi chứ. Bộ chỉ tăng cường thanh tra lưu động tại bảy vùng thi. Ngoài ra, năm nay vẫn áp dụng hình thức chấm chéo để đảm bảo tính khách quan, nghiêm túc của kỳ thi”.
Tuy nhiên, trả lời này có vẻ chưa đủ để xóa hoài nghi về giá trị thật của con số trên 90%, 100% tốt nghiệp của kỳ thi này.
Tố Như ghi |
|
Nhờ "học chết bỏ", trường 0%... có trên 90% tốt nghiệp
Trường THPT Đinh Tiên Hoàng, huyện Sơn Tây (Quảng Ngãi) từng đạt “kỷ lục” 0% học sinh đỗ tốt nghiệp năm 2006-2007. Kỳ thi này Trường Đinh Tiên Hoàng lại tiếp tục gây sự chú ý khi “vượt cạn” với trên 90% học sinh đỗ tốt nghiệp. Chiều 18-6, thầy Bùi Thế Giới, Hiệu trưởng Trường THPT Đinh Tiên Hoàng, cho biết trong suốt năm học vừa qua thầy và trò nỗ lực rất lớn để có được kết quả này.
Điều kiện học tập của ngôi trường 0% đã có khá hơn, nhờ đó chất lượng học được nâng lên. Ảnh: LUẬN NGỮ
Ngoài giờ học chính khóa, trường áp dụng nhiều biện pháp ngoài giờ. Ban đêm, ba phòng học ở tầng hai đều mở cửa dành cho các em tự ôn tập. 19 giờ, có thầy cô bộ môn hướng dẫn ôn tập tại chỗ, sau đó học sinh tự ôn, nếu học sinh thấy bí, khó hiểu thì có thể hỏi trực tiếp giáo viên bất cứ lúc nào. Đến 22 giờ đêm, giáo viên quay lại truy bài học theo hình thức kiểm tra miệng, chốt lại kiến thức cơ bản trước khi kết thúc buổi ôn.
Thời lượng học, ôn tập các môn thi tốt nghiệp được tăng gấp đôi so với mọi năm. Số học sinh ở các xã trong núi sâu, được thu xếp vào ở miễn phí trong các phòng nội trú của trường. |