Theo một đạo luật của Anh có từ năm 1275 và hiện vẫn áp dụng, “những lời nói phỉ báng, vu khống được quy vào tội hình sự”. Do chế tài này ảnh hưởng sâu sắc đến nghiệp vụ và để tránh cho việc nhà báo có thể phải ra tòa về tội này, ngài Stephen Whittle cho hay có một “phép thử Reynolds” gồm 10 bước “để kiểm tra xem nhà báo có thực sự làm việc nghiêm chỉnh, kiểm tra thông tin đầy đủ khi viết về một vấn đề quan trọng với công chúng hay không”.

Sở dĩ cựu biên tập cấp cao của BBC phải mô tả quy trình sản xuất, lưu thông thông tin ra công chúng phức tạp thế bởi quan tòa Anh quan niệm: “Một khi uy tín đã bị bôi nhọ vì một lời tố cáo không căn cứ trên một tờ báo phát hành cả nước thì uy tín đó sẽ bị tổn hại mãi mãi, nhất là khi không có cơ hội nào để bào chữa”.

Thế nhưng suốt tuần nay, nhiều người Việt trong nước và trên khắp thế giới đều cảm thấy danh dự bị tổn thương, quốc thể bị chà đạp bởi một bài báo do BBC Việt ngữ đăng tải. Những nhận định hàm hồ, những luận điểm thiếu căn cứ trong bài báo đã ngay lập tức tác động đến nhiều người Việt thuộc sử và giàu lòng tự hào dân tộc.

Tòa soạn BBC Việt ngữ giải thích rằng “không có ý “câu khách” hay tìm cách đả phá, làm tổn thương tình cảm của bất cứ ai…”; đã sớm sửa chữa một số sai lầm như minh định lại xuất xứ tác giả và đưa các ý kiến phản biện. Song như quan niệm của chính các quan tòa Anh, sự bôi nhọ từ một bài báo không có căn cứ đã tồn tại mãi bởi trang web đã phổ biến toàn cầu!

Ở các tòa soạn báo, nếu yêu cầu tất cả cộng tác viên trước khi gửi bài đều phải kiểm tra thông tin theo 10 bước của “phép thử Reynods” thì là điều không tưởng. Nhưng với một hãng truyền thông lớn, hội tụ nhiều biên tập viên kỳ cựu như BBC thì các bước đó là những quy định phải thực thi nghiêm ngặt để đảm bảo chất lượng thông tin cũng như giữ uy tín cho chính mình.

Và một khi đã sai thì cần phải xin lỗi, cải chính!

BẰNG LĨNH