Theo ông Nguyễn Văn Vũ, Trưởng phòng Hộ tịch-Lý lịch tư pháp-Quốc tịch, Sở Tư pháp TP.HCM, những cặp chênh nhau nhiều tuổi thì khó xây dựng được gia đình hạnh phúc. Khi đó, cán bộ hộ tịch có thể vận dụng quy định từ chối kết hôn vì không phù hợp với thuần phong mỹ tục.

Lệch tuổi: Tùy trường hợp

Tuy nhiên, thế nào là thuần phong mỹ tục? Người có thẩm quyền trong việc đăng ký kết hôn dễ bị lúng túng trong xử lý hồ sơ, phần nào đó sẽ có sự cảm tính.

Một cô kỹ sư người Việt mới 23 tuổi có thai với một người đàn ông nước ngoài đã hơn 50 tuổi, lớn hơn cả bố mẹ cô gái. “Nếu từ chối thì cũng được thôi nhưng hậu quả của việc từ chối sẽ rất nặng nề với mẹ con cô gái” - ông Vũ kể. Sau đó, cô kỹ sư được giải quyết kết hôn. Ngày đầy tháng của đứa bé, họ gửi hoa đến Sở Tư pháp TP.HCM để cảm ơn. Một ngày nọ, họ ẵm một bé gái đến, người chồng mỉm cười hỏi ông Vũ: “Anh còn nhớ tôi không? Tôi là người đàn ông may mắn lấy được người vợ trẻ và có một đứa con xinh như thế này”.

Ngược lại, có lần gặp trường hợp người phụ nữ lớn tuổi hơn chồng sắp cưới, qua cách trò chuyện giữa họ, cán bộ Sở Tư pháp khuyên: “Tôi thấy hình như anh ấy không yêu chị”. Chị ta cứ khăng khăng rằng: “Tôi hiểu ảnh mà…”. Cũng người phụ nữ ấy, hai tuần sau lên Sở Tư pháp TP.HCM khóc lóc xin rút hồ sơ kết hôn, bảo rằng nhờ được lưu ý mà sau đó chị tìm cách dò xét, phát hiện chàng trẻ kia chỉ đào mỏ chứ không yêu thương mình.

Nộp hồ sơ đăng ký kết hôn tại Sở Tư pháp TP.HCM. Ảnh: ÁI PHƯƠNG

“Bé tự nguyện lấy ảnh mà!”

Như vậy, không có nghĩa cứ hễ chồng già - vợ trẻ hoặc ngược lại thì sẽ bị từ chối kết hôn. “Quan trọng nhất là ý chí tự nguyện kết hôn giữa đôi bên nam nữ” - bà Lê Thị Bình Minh, Phó Giám đốc Sở Tư pháp TP.HCM, cho biết. Có lần bà Bình Minh trực tiếp tiếp xúc với một trường hợp vợ già - chồng trẻ. Người phụ nữ là Việt kiều đã hơn 50 tuổi, còn chàng trai mới ngoài 30, trẻ hơn cả con riêng của bà. Bà cứ xưng là “bé”: “Bé tự nguyện lấy ảnh. Dù sau này qua bển rồi ảnh có bỏ bé đi lấy người khác, bé vẫn chấp nhận. Yêu mà!”. Chàng trai cũng khăng khăng: “Ra nước ngoài cũng được, ở lại Việt Nam cũng được. Ở đâu có bé là Long thấy vui. Long biết bé không thể sinh con được nữa, Long sẽ coi con của bé như con đẻ của mình”. Được hỏi về tương lai ra sao khi hình thức của họ càng chênh lệch rõ hơn, họ liền nói: “Tương lai xa lắm. Miễn hiện tại hạnh phúc thì Long và bé cứ vui với hiện tại”.

Tương tự, có những người phụ nữ biết được rằng người đàn ông nước ngoài hơn 70 tuổi mà mình định kết hôn không còn khả năng tình dục nhưng vẫn muốn thành vợ chồng vì cần người bầu bạn, chia sẻ. Bà Bình Minh kết luận: “Họ tha thiết muốn lấy nhau như vậy, chúng tôi có thể nhân danh gì để từ chối được!”

Hay như một Việt kiều lớn tuổi về nước lấy một cô gái bán bánh mì, họ chênh lệch về tuổi tác lẫn hình thức. Người chồng trí thức, lịch lãm, còn cô kia lại có vẻ cục cằn. Ông Nguyễn Văn Vũ đã có ý định từ chối, bèn tách hai người ra, hỏi riêng người đàn ông: “Cô ấy khác anh nhiều như vậy, sao anh lại muốn lấy làm vợ?”. Ông này thành thật: “Ở Mỹ, tôi không thể kiếm được một cô gái vừa còn trẻ vừa chịu thương chịu khó như cô ấy. Hơn nữa, cô ấy bươn chải kiếm sống một mình bao lâu nay nhưng vẫn giữ được phẩm hạnh, chứng tỏ cô ấy sống có đạo đức, nề nếp. Điều đó khiến tôi đem lòng quý trọng”. Câu trả lời hoàn toàn thuyết phục được cán bộ sở.

Ngụy tạo: Tùy động cơ

Điều còn gây khó khăn cho các cán bộ phỏng vấn kết hôn là các trường hợp nói dối, bảo đã gặp gỡ nhiều năm trời nhưng sau một lúc thì cán bộ phỏng vấn biết họ mới chỉ quen nhau qua mai mối một, hai tháng. Có người chụp nguyên album ảnh cưới đem đến, khoe đã lạy gia tiên nhưng thực tế còn chưa làm đám hỏi. Vậy có phải họ đều bị từ chối?

“Những việc làm trên là ngụy tạo nhưng cũng có khi họ nghĩ đơn giản làm thế để được giải quyết kết hôn. Nếu nhận thấy họ yêu nhau, tự nguyện kết hôn và hiểu nhau thật sự thì chúng tôi vẫn giải quyết cho họ” - ông Vũ cho biết.

ÁI PHƯƠNG