Đây cũng là dịp quan chức “đau đầu đối phó” với những món quà tặng khắp nơi mang đến. “Miếng trầu đi đầu câu chuyện”, ấy là truyền thống văn hóa tốt đẹp của người Việt. Nhưng nét đẹp ấy cũng dễ biến thành “đồng tiền đi trước là đồng tiền khôn”. Vậy nên, nhận quà thế nào, dịp này những vị có chức sắc cũng nên ôn lại quy chế quà tặng của Chính phủ.

Quy chế ấy ban hành từ năm 2007, nghiêm cấm trực tiếp nhận, nhận thay, nhận qua người khác món quà tặng, bất kể giá trị, của đối tượng có liên quan đến hoạt động công vụ do mình, hoặc do người mà mình nhận thay chịu trách nhiệm giải quyết, hoặc thuộc phạm vi quản lý. Nghiêm cấm này được áp dụng cả trước, trong và sau khi thực hiện công vụ. Quy chế cũng cấm việc nhận những món quà mà không rõ mục đích, hoặc có mục đích liên quan đến tham nhũng.

Vậy làm thế nào để biết món quà mà người ta mang đến cho mình là thuộc diện cấm nhận? Ông Trần Quốc Vượng, Viện trưởng VKSND Tối cao – thành viên Ban Chỉ đạo Trung ương về phòng chống tham nhũng, có lần giải thích: “Đã là cán bộ giữ chức trách nhà nước thì tối thiểu anh phải hiểu người ta tặng quà vì mục đích gì chứ! Một người lâu nay chẳng quan hệ gì với mình cả, tự nhiên tới chơi, tặng quà thì phải nghĩ chuyện đó không bình thường. Mà mục đích không trong sáng thì dứt khoát không nhận dù ít, dù nhiều”.

Nhưng làm thế nào thể hiện được thái độ dứt khoát? Tổng Thanh tra Trần Văn Truyền chia sẻ kinh nghiệm: “Ai đến chơi, để lại quà kèm theo tiền thì tôi sẽ kêu họ lại, bảo: Anh đến nhà tôi chơi, chưa đặt ra yêu cầu gì nhưng đưa quà, tiền thế là không được. Cảnh cáo anh không được làm thế!”. Ấy là với khách lạ, còn anh em bạn bè đến chơi, dúi cái phong bì biếu bà cụ ở quê thì nhiều khi Tổng Thanh tra cũng phải mềm mỏng: “Mấy ông thương tôi thì không nên làm vậy. Dùng tiền quan hệ với nhau, mai mốt không vướng chuyện này cũng dính việc khác. Tôi nói thực như vậy, mấy ông thông cảm, mất lòng trước, được lòng sau”.

Vâng, “mất lòng trước, được lòng sau”. Song lẽ ứng xử đầu tiên với người mang quà đến tặng mình nên tham khảo ý kiến của ông Vũ Tiến Chiến, Chánh văn phòng Ban Chỉ đạo Trung ương về phòng chống tham nhũng: “Anh em có chút quà đến thăm lãnh đạo, thôi thì tốt nhất là cứ mở toang nó ra xem trong đó có gì. Ấy cũng là công khai. Công khai cho vui vẻ!”.

Mở toang ra, biết rõ giá trị món quà thế nào, có phong bì dúi kèm không, xem qua thái độ người đến chơi… ắt những đầy tớ của dân sẽ biết nên làm gì!

NGHĨA NHÂN